Okul Öncesi Dönemde Aşı Takvimi ve Önemi: Sağlıklı Gelecek İçin Adımlar

Çocukları okul öncesi döneme hazırlarken, birçok ebeveyn aşı takvimiyle ilgili kafa karışıklığı yaşıyor. Hangi aşıların ne zaman yapılacağına dair endişeler de cabası.

Bu dönemde eksik kalan ya da unutulan aşılar, çocukları ciddi hastalıklara karşı savunmasız bırakabilir. Hele okul ortamında bulaşıcı hastalıklar hızlıca yayılabiliyor, bu da işin ciddiyetini artırıyor.

Okul öncesi dönemde doğru aşı takvimi, çocukların hem bireysel sağlığını hem de toplum bağışıklığını güçlendiren en etkili koruma yollarından biri. Türkiye’de Sağlık Bakanlığı, doğumdan okul çağına kadar sistemli bir aşı programı hazırlıyor.

Her yaş grubuna uygun aşılarla çocukları hastalıklardan korumayı hedefliyorlar. Bu rehberde, okul öncesi dönemde yapılması gereken temel aşıları, güncel uygulamaları ve ebeveynlerin sorumluluklarını ele alacağım.

Doğru bilgiyle donanmış aileler, çocuklarının sağlıklı bir okul hayatına başlaması için hangi adımları atacaklarını öğrenebilecek. Aşı takvimiyle ilgili sık sorulan sorulara da değineceğim.

Okul Öncesi Dönemde Aşı Takvimi Nedir?

Okul öncesi dönemde aşı takvimi, 0-6 yaş arası çocukları ciddi hastalıklardan korumak için düzenlenen bir program. Sağlık Bakanlığı bu takvimi hazırlıyor ve çocuklar okula başlamadan önce bağışıklıklarını güçlendirmelerini sağlıyor.

Aşı Takviminin Tanımı ve Kapsamı

Çocuk aşı takvimi, doğumdan 6 yaşına kadar çocukların hangi aşıları ne zaman alacaklarını gösteren resmi bir program. Program, çocukları kızamık, boğmaca, difteri, tetanos ve hepatit gibi hastalıklardan korumaya odaklanıyor.

Ulusal aşı takvimi kapsamında okul öncesi dönemde uygulanan temel aşılar şöyle:

• Doğumda: Hepatit B
• 2. ay: BCG, Hepatit B, beşli karma aşı, pnömokok
• 4. ay: Beşli karma aşı, pnömokok
• 6. ay: Beşli karma aşı, Hepatit B
• 12-15. ay: KKK, suçiçeği, Hepatit A
• 18. ay: Karma aşı pekiştirme
• 4-6 yaş: Karma aşı ve KKK pekiştirme

Bu aşılar sayesinde çocuklar, okula başlamadan hastalıklara karşı ciddi bir koruma elde ediyor.

Aşı Takvimini Kimler Oluşturur?

Türkiye’de çocuklar için aşı takvimini asıl olarak Sağlık Bakanlığı hazırlıyor. Bakanlık, Dünya Sağlık Örgütü’nün önerilerini dikkate alıp ulusal ihtiyaçlara göre takvimi şekillendiriyor.

Aşı takvimini hazırlama sürecinde şu uzmanlar yer alıyor:

• Çocuk doktorları
• Enfeksiyon hastalıkları uzmanları
• Halk sağlığı uzmanları
• Mikrobiyoloji uzmanları

Çocuklarda aşı takvimi düzenli olarak gözden geçiriliyor. Yeni hastalıklar ya da aşı teknolojisindeki gelişmeler doğrultusunda güncellemeler yapılıyor.

Bilimsel veriler ve toplum sağlığı ihtiyaçları bu süreçte oldukça belirleyici.

Aşı Takvimi Nasıl Takip Edilir?

Aşı kartı, çocuğun aldığı tüm aşıları gösteren önemli bir belge. Okul kayıtlarında bu kartı mutlaka istiyorlar.

Aşı takibi için başlıca yöntemler şöyle:

e-Nabız sistemiyle aileler, çocuklarının aşı geçmişini kolayca görebiliyor. Hatta sistem otomatik hatırlatmalar göndererek aşı zamanlarını kaçırmalarını önlüyor.

“Aşı takibi hem çocuğun sağlığı hem de okul başvuruları için kritik öneme sahip.”

Aile hekimleri, aşı takvimini takip etmekte başrolü üstleniyor ve aileleri bilgilendiriyor.

Aşıların Okul Öncesi Çocuklar İçin Rolü ve Önemi

Okul öncesi dönemde yapılan aşılar, çocukların bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı oluyor. Aynı zamanda toplum sağlığı açısından da olmazsa olmaz.

Bu yaş grubunda aşılama programları, hem bireysel sağlık hem de gelecek nesillerin korunması için gerçekten kritik.

Bağışıklık Sisteminin Güçlenmesi

Okul öncesi çocukların bağışıklık sistemi henüz tam gelişmiyor. Yetişkinlere göre enfeksiyonlara karşı daha açıklar.

Aşılar, çocukların bağışıklık sistemine hastalık yapıcı mikroorganizmaları tanıma fırsatı veriyor. KKK (kızamık-kızamıkçık-kabakulak) ve DaBT gibi aşılar, vücudun doğal savunma mekanizmalarını devreye sokuyor.

Bu süreçte antikor üretimi başlıyor ve hafıza hücreleri oluşuyor. Çocuk, ileride aynı hastalıkla karşılaşırsa vücudu hızlıca tepki verebiliyor.

Bağışıklık sistemi böylece güçleniyor ve çocuk uzun süre korunuyor.

Çocuk Sağlığının Korunması

Aşılar, okul öncesi dönemde çocuk sağlığını korumak için temel bir araç. Bu yaşta çocuklar, özellikle suçiçeği, boğmaca ve hepatit gibi hastalıklara karşı risk altında.

Beşli karma aşı (DaBT-İPA-Hib) bir defada beş farklı hastalığa karşı koruma sağlıyor:

• Difteri
• Aşısız öksürük (boğmaca)
• Tetanos
• Çocuk felci
• Hemofilus influenza tip b

Düzenli aşılama sayesinde bu hastalıkların görülme sıklığı ciddi şekilde azaldı. Çocuklar okula başladığında güçlü bir bağışıklık kalkanı ile ders başı yapıyor.

Bu durum, hem fiziksel gelişimlerini hem de eğitim hayatlarını olumlu etkiliyor.

Toplum Bağışıklığının Sağlanması

Toplum bağışıklığı, nüfusun büyük kısmı aşılandığında ortaya çıkıyor. Böylece, aşılanamayan bebekler ve bağışıklığı zayıf olanlar da korunmuş oluyor.

Okul öncesi aşılama oranları yüzde 90’ı geçtiğinde toplum bağışıklığı etkili şekilde çalışıyor. Hastalık etkenleri toplumda yayılma imkânı bulamıyor.

“Sürü bağışıklığı sayesinde, aşılanamayan bebekler ve bağışıklığı zayıf bireyler de korunur.”

Toplum bağışıklığı neler kazandırıyor?

• Hastalık salgınlarını önlüyor
• Bebekleri koruyor
• Risk grubundakileri güvende tutuyor
• Toplumsal sağlık giderlerini azaltıyor

Uzun Vadeli Toplum Sağlığına Katkılar

Okul öncesi aşılamalar, toplum sağlığı için uzun vadeli faydalar sunuyor. Böylece, gelecek nesiller daha güvenli bir ortamda büyüyebiliyor.

Aşılama programları çiçek hastalığını tamamen ortadan kaldırdı. Çocuk felci de dünya genelinde neredeyse tarih oldu.

Bu başarılar, sistematik aşılama çalışmalarının ne kadar etkili olabileceğini gözler önüne seriyor.

Sağlık sistemi üzerindeki olumlu etkiler:

• Hastane yatışlarında azalma
• Antibiyotik kullanımının azalması
• Sağlık harcamalarında tasarruf
• İş gücü kayıplarının önlenmesi

Türkiye’de Okul Öncesi Dönemde Uygulanan Temel Aşılar

Türkiye’de okul öncesi çocuklara dört temel aşı grubu uygulanıyor. Doğumdan itibaren başlayan hepatit B koruması, tüberküloza karşı BCG, beş hastalığı birden önleyen karma aşılar ve zatürreye karşı pnömokok aşısı bunlar arasında.

Bu aşılar, çocukların sağlıklı gelişimi için gerçekten kritik.

Hepatit B Aşısı

Hepatit B aşısı doğumdan hemen sonra yapılan ilk aşılardan biri. Bebekler, hayata gözlerini açtıktan sonraki ilk 24 saat içinde bu aşının ilk dozunu alıyor.

Aşıyı üç doz halinde veriyorlar:

• Birinci doz: Doğumdan sonraki ilk 24 saat
• İkinci doz: 2. ayda
• Üçüncü doz: 6. ayda

Hepatit B virüsü karaciğerde iltihap yapıyor. Özellikle çocuklarda kronikleşirse, ileride karaciğer sirozu ya da kanserine kadar gidebiliyor.

Türkiye’de hepatit b aşısı tamamen ücretsiz. Eğer anne hepatit B taşıyıcısıysa, bu aşı daha da hayati bir önem taşıyor.

BCG (Verem) Aşısı

BCG aşısı tüberküloza karşı koruyor. Genellikle doğumdan sonraki ilk iki ay içinde yapılıyor.

Aşıyı sol kolun üst kısmına, derinin hemen altına enjekte ediyorlar. Orada küçük bir şişlik oluşabiliyor; bu durum tamamen normal.

Tüberküloz çocuklarda ciddi sorunlara yol açabiliyor:

• Akciğer tüberkülozu
• Beyin zarı iltihabı (menenjit)
• Kemik ve eklem tüberkülozu

BCG’yi tek dozda veriyorlar. Sonradan tekrar gerekmiyor.

DaBT-IPA-Hib Karma Aşıları

Bu karma aşı, beş farklı hastalığa karşı aynı anda koruma sunuyor. Da (Difteri), B (Boğmaca), T (Tetanos), IPA (İnaktif Polio Aşısı) ve Hib (Haemophilus influenzae tip b) bileşenleri bir arada.

Her hastalık farklı organları etkiliyor. Difteri boğazı, boğmaca solunum yollarını, tetanos ise sinir sistemini hedef alıyor.

Polio çocuk felcine yol açıyor. Hib bakterisi ise zatürree ve menenjite neden olabiliyor.

Bu aşılar, beş ciddi hastalığı tek seferde önlüyor.

Pnömokok Konjuge Aşısı

Pnömokok aşısı zatürree, kulak enfeksiyonu ve menenjite karşı koruma sağlıyor. Streptococcus pneumoniae bakterisinin yol açtığı enfeksiyonlardan çocukları uzak tutmak için birebir.

Aşı programı şöyle:

• 2. ayda ilk doz
• 4. ayda ikinci doz
• 12. ayda üçüncü doz

“Pnömokok enfeksiyonları özellikle 2 yaş altı çocuklarda ciddi komplikasyonlara neden olabilir.”

Bu bakteriyle ilişkili hastalıklar şunlar:

• Zatürree: Akciğer enfeksiyonu
• Otitis media: Orta kulak iltihabı
• Menenjit: Beyin zarı iltihabı
• Bakteriyemi: Kan enfeksiyonu

Aşı, çocukluk çağı aşıları arasında öne çıkıyor. Kreşe giden çocuklar için bu koruma neredeyse vazgeçilmez.

Ek ve Takviye Aşılar ile Güncel Uygulamalar

Rutin aşı takviminin dışında, okul öncesi dönemde ekstra koruma sağlayan bazı aşılar da var. Hepatit A, suçiçeği, grip ve meningokok aşıları bunların başında geliyor.

Hepatit A Aşısı

Hepatit A aşısı, karaciğeri etkileyen hepatit A virüsüne karşı koruyor. Özellikle hijyenin düşük olduğu yerlere seyahat eden çocuklar için önemli.

Genellikle 12-18 aylıkken yapıyorlar. İkinci dozu ise ilk dozdan 6-12 ay sonra veriyorlar.

Aşı, ömür boyu hepatit A’ya karşı bağışıklık kazandırıyor. Hepatit A, kreş ve anaokulunda daha sık görülüyor.

Bulaşıcılığı yüksek; kirli su ve yiyeceklerle kolayca yayılabiliyor. Yan etkileri hafif; genellikle sadece aşı yerinde kızarıklık ve hafif ateş.

Suçiçeği Aşısı

Suçiçeği aşısı, varicella zoster virüsüne karşı etkili. Okul öncesi dönemde bu hastalık çok yaygın; aşı gerçekten iş görüyor.

İlk doz 12-15 ay arasında yapılıyor. İkinci doz ise 4-6 yaş arasında.

İki doz aşı, %90’ın üzerinde koruma sağlıyor. Suçiçeği genelde hafif geçse de, bazen ciddi komplikasyonlar gelişebiliyor.

Aşı sayesinde hastalık çok daha hafif atlatılıyor. Uzmanlar, “Suçiçeği aşısı, çocukların okul devamsızlığını da önler” diyor.

Kreş ve okulda hızla yayılabilen bu hastalık, aşıyla büyük ölçüde kontrol altına alınabiliyor.

Grip Aşısı

Grip aşısı, özellikle kronik hastalığı olan okul öncesi çocuklara öneriliyor. 6 aydan itibaren her yıl tekrar yapılabiliyor.

Grip virüsü sürekli değişiyor. Bu yüzden aşıyı her yıl güncel suşlara göre hazırlıyorlar.

Risk grupları şöyle:

• Astım hastası çocuklar
• Kalp hastalığı olanlar
• Bağışıklık sistemi zayıf çocuklar
• Kreş ve anaokuluna gidenler

Grip aşısını sonbaharda yaptırmak en iyisi. Etkisi yaklaşık iki hafta içinde başlıyor ve bir yıl boyunca koruyor.

Meningokok Aşıları

Menenjit, beyin zarlarının iltihaplanmasıyla oluşan, ciddi ve hızlı ilerleyen bir hastalık. Meningokok bakterileri burada başrolü oynuyor.

Meningokok C aşısı bebeklere 2, 4 ve 12 aylıkken yapılıyor. Rutin programa dahil.

Meningokok B aşısı ise ek koruma sağlıyor. Özellikle riskli bölgelerde yaşayan çocuklara öneriliyor. 2 aydan itibaren uygulanabiliyor.

Menenjit hızla ilerliyor; erken tanı ve aşı hayat kurtarıyor. Kreş ortamında bulaşma riski daha da yüksek.

Aşı Takvimi ile İlgili Sıklıkla Karşılaşılan Durumlar

Ebeveynler, aşı sürecinde farklı durumlarla karşılaşıyor. En sık kaygılar, yan etkiler, aşı yaptırmamanın getirdiği riskler ve eksik dozlarda ne yapılacağıyla ilgili oluyor.

Aşıların Yan Etkileri ve Alerjik Reaksiyonlar

Çoğu aşı hafif ve kısa süreli yan etkilere yol açar. En çok rastlanan yan etkiler şöyle:

Hafif Yan Etkiler:

• Enjeksiyon yerinde kızarıklık ve ağrı
• Hafif ateş (38°C’ye kadar)

Bazen huzursuzluk, kırgınlık ya da iştahsızlık da görülebilir. Bu belirtiler genellikle 24-48 saat içinde kendiliğinden kaybolur.

Soğuk kompres uygulayabilir, doktor gerek görürse parasetamol alabilirsiniz. Çoğu zaman başka bir şeye gerek kalmaz.

Alerjik reaksiyon ise çok ender ortaya çıkar. Ciddi alerjik belirtiler arasında nefes darlığı, yüz ve dilde şişme, yaygın döküntü ve bilinç kaybı yer alır.

“Ciddi alerjik reaksiyon belirtileri görüldüğünde derhal sağlık kuruluşuna başvurmak hayati önem taşır.”

Aşıdan sonra 15-20 dakika sağlık merkezinde beklemek gerekir. Bu süre içinde olası reaksiyonlar daha kolay fark edilir.

Aşı Yaptırmamanın Riskleri

Aşı yaptırmamak hem birey hem de toplum için ciddi sonuçlar doğurur. Korunmasız çocuklar tehlikeli hastalıklarla karşı karşıya kalır.

Bireysel Riskler:

• Zatürre ve menenjit gibi ölümcül enfeksiyonlar
• Boğmaca nedeniyle nefes darlığı ve öksürük krizleri
• Kızamık komplikasyonları (beyin iltihabı)
• Çocuk felci sonrası kalıcı sakatlık

Toplumsal Etkiler:

• Toplum bağışıklığının azalması
• Salgın hastalıkların ortaya çıkması
• Bebekler ve yaşlıların daha fazla risk altında kalması

Türkiye’de ulusal aşı takvimi 13 farklı hastalığa karşı koruma sağlar. Bu hastalıkların çoğu geçmişte çocuk ölümlerinin başlıca nedenlerindendi.

Aşısız çocuklar kreşte ve okulda hem kendileri risk taşır hem de diğer çocukları tehlikeye atar.

Eksik veya Gecikmiş Aşılamada İzlenecek Yol

Aşı dozları geciktiğinde ya da unutulduğunda panik yapmaya gerek yok. Eksik aşılar genellikle telafi edilebilir.

Gecikme Durumları:

• Hastalık nedeniyle aşı ertelenmesi
• Seyahat veya ailevi nedenler
• Pandemi gibi olağanüstü koşullar

İzlenecek Adımlar:

1. Aile hekimine başvurun
2. Eksik dozları tespit ettirin
3. Yeni bir aşı programı oluşturun
4. Aşılar arasında minimum aralığı gözetin

Geciken dozlar için baştan başlamak gerekmez; sadece eksik olanlar tamamlanır. Aşılar arasında en az 4 hafta olmalı.

e-Nabız sistemi üzerinden çocuğunuzun aşı geçmişini kolayca kontrol edebilirsiniz. Eksik dozlar SMS yoluyla da hatırlatılır.

Özel durumlar için çocuk doktoruna danışmak iyi bir fikir:

• Bağışıklık sistemi zayıfsa
• Kronik hastalık varsa
• Alerji öyküsü mevcutsa

Erken müdahale ile aşı takvimi normale döner, çocuk korunmasız kalmaz.

Okul Öncesi Dönemde Aşılama ve Ebeveyn Sorumlulukları

Ebeveynler aşı kartı takibinden dijital sistemleri kullanmaya, okul ve sağlık kurumlarıyla iletişime kadar pek çok şeyle ilgilenmek zorunda. Doğru kayıt tutmak ve düzenli takip etmek, çocuğun okula sağlıklı başlaması için şart.

Aşı Kartı ve Kayıt Takibi

Aşı kartı, çocuğun doğumdan itibaren aldığı tüm aşıların kaydını tutar. Okul kaydı sırasında bu kart zorunlu belgelerden biridir.

Ebeveynler kartı güvenli bir yerde saklamalı. Her aşı sonrası sağlık çalışanı tarih, aşı adı ve doz bilgisini buraya yazar.

Kart kaybolursa aile hekiminden yeni bir kopya almak mümkün. Bazen bu işler biraz uğraştırıcı olabiliyor, ama önemli.

Aşı kartı takibinde dikkat edilmesi gerekenler:

• Aşı tarihleri: Her dozun zamanında yapılması önemli
• Eksik dozlar: Gecikmiş aşılar hızla tamamlanmalı
• Yan etki kayıtları: Önceki aşılardan sonra bir reaksiyon olduysa not edilmeli

“Aşı kartı çocuğun sağlık geçmişinin en önemli belgeleri arasındadır.”

e-Nabız ve Dijital Takip Sistemleri

e-Nabız sistemi, Türkiye’de sağlık bilgilerini dijital olarak takip etmenizi sağlar. Ebeveynler bu sistemden çocuklarının aşı geçmişine bakabilir.

Aşı takvimini sistemden izleyebilirsiniz. Yaklaşan aşılar için bildirim almak da mümkün. Kart kaybolsa bile dijital kayıtlara ulaşmak kolay.

e-Nabız sisteminin avantajları:

• 7/24 erişim: Her yerden ulaşılabiliyor
• Güvenli saklama: Kayıp riski yok
• Hızlı paylaşım: Sağlık kurumlarıyla anında veri paylaşımı
• Aile takibi: Tüm aile bireylerinin kayıtları tek ekranda

Okul ve Sağlık Kurumlarıyla İşbirliği

Okul dönemi başlamadan önce ebeveynler, çocuklarının aşı durumunu okul yönetimiyle paylaşmalı. Eksik aşı varsa hemen tamamlamak gerekir.

Sağlık kurumlarıyla düzenli iletişimde kalmak şart. Aile hekimi ya da çocuk doktoruyla aşı takvimini gözden geçirmek iyi olur.

Okul çağı aşılaması sırasında okul sağlık ekipleriyle koordinasyon sağlamak gerekebilir.

Ebeveynlerin sorumlulukları arasında şunlar var:

• Okula bildirim: Aşı durumu ve varsa özel sağlık bilgisini paylaşmak
• İzin süreçleri: Okul içi aşılama için gerekli izinleri vermek
• Takip randevuları: Düzenli kontrol randevuları almak
• Acil durumlar: Aşıdan sonra olumsuz bir şey olursa hızlıca müdahale etmek

Sık Sorulan Sorular

Okul öncesi çocukların aşı programı ile ilgili ebeveynler en çok zorunlu aşılar, başlangıç zamanı ve güvenlik konularını merak ediyor. Aşıların koruyucu etkisi ve takip şekli de sıkça soruluyor.

Okul öncesi çocuklar için zorunlu aşılar nelerdir?

Türkiye’de okul öncesi dönemde zorunlu aşılar Sağlık Bakanlığı tarafından belirleniyor. Bu aşılar arasında BCG, Hepatit B, karma aşı (DaBT-İPA-Hib), zatürre, rotavirüs ve KKK var.

BCG ve Hepatit B aşıları doğumda yapılıyor. Karma aşıyı 2, 4 ve 6. aylarda uyguluyorlar.

Zatürre ve rotavirüs aşıları da bu aylarda veriliyor. KKK aşısı 12. ayda başlıyor, 18. ayda pekiştirme dozu yapılıyor.

Bu aşılar hastalıklara karşı temel koruma sağlıyor. Okul kaydı için aşı kartı şart.

Aşı takvimindeki aşılara ne zaman başlanmalıdır?

Aşı takvimi doğumdan hemen sonra başlar. İlk aşılar genellikle doğumdan sonraki ilk 24 saatte yapılır.

BCG ve Hepatit B aşıları doğumda veriliyor. 2. aydan itibaren karma aşı programı başlıyor.

Zatürre ve rotavirüs aşıları da bu dönemde ekleniyor. Randevuları aile hekiminizden alabilirsiniz.

Doğru zamanda yapılan aşılar en iyi korumayı sağlar. Gecikme olursa aile hekiminizle konuşun.

Çocukların sağlıklı gelişimi için hangi aşılar önerilmektedir?

Çocukların sağlıklı gelişimi için tüm rutin aşılar büyük önem taşıyor. DaBT-İPA-Hib karma aşısı difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci ve zatürreye karşı korur.

Zatürre aşısı akciğer enfeksiyonlarını önler. Rotavirüs aşısı ise ishal hastalığına karşı koruma sağlar.

KKK aşısı kızamık, kızamıkçık ve kabakulağı engeller. Su çiçeği aşısı da öneriliyor.

“Aşılar çocuğun bağışıklık sistemini güçlendirir ve ciddi hastalıklara karşı koruma sağlar.”

Her aşı farklı bir hastalığa karşı özel koruma sağlar.

Aşıların yan etkileri var mıdır ve nasıl yönetilmelidir?

Aşılar bazen hafif yan etkilere yol açabiliyor. En sık karşılaşılanlar ateş, aşı yapılan bölgede kızarıklık ve huzursuzluk.

Ateş genellikle 1-2 gün içinde kendiliğinden geçiyor. Paracetamol gibi basit ateş düşürücülerle rahatlatmak mümkün.

Bol sıvı vermek de iyi geliyor. Aşı yerinde hafif şişlik ve kızarıklık oluşabiliyor, bu da aslında beklenen bir durum.

Soğuk kompres yapmak bölgeyi rahatlatabilir. Fakat o bölgeyi ovuşturmak pek önerilmiyor.

Ciddi yan etkiler ise gerçekten çok nadir. Yüksek ateş, nefes darlığı ya da yaygın döküntü fark ederseniz derhal doktora başvurun.

Eksik aşılar için izlenmesi gereken yol nedir?

Eksik aşılar varsa önce aile hekiminizle görüşmeniz gerekiyor. Hangi aşıların eksik olduğunu birlikte belirleyebilirsiniz.

Yaşa göre bir telafi programı hazırlanıyor. Bazen aşılar, normal takvimden farklı aralıklarla yapılabiliyor.

Eksik aşılar çocuğu hastalık riskine sokar. Gecikme varsa, hiç vakit kaybetmeden harekete geçmek en doğrusu.

Aşı takvimi neden ve nasıl zaman zaman güncellenmektedir?

Bilimsel gelişmeler ilerledikçe, uzmanlar aşı takvimlerini güncelliyor. Yeni hastalıklar ortaya çıktığında ya da daha etkili aşılar bulunduğunda, takvimde değişiklik yapmak kaçınılmaz oluyor.

Dünya Sağlık Örgütü’nün önerilerini Türkiye Sağlık Bakanlığı dikkate alıyor.