Hayır Diyemeyen Ebeveynler: Sınırsız Çocuklar Gerçeği (2026)

Çocuğun her talebine evet diyen, kıramayan ebeveynler, aslında evin içindeki güç dengesini fark etmeden alt üst ediyor. Hayır diyemeyen ebeveynlerin çocukları zamanla evin küçük hükümdarına dönüşüyor.

Sınırsız büyüyen bu çocuklar ileride ciddi sosyal uyum sorunlarıyla boğuşabiliyor.

Bu davranış biçimi sadece anı kurtarmıyor; aynı zamanda çocuğun karakter gelişimini de sekteye uğratıyor. Sınır tanımadan büyüyen çocuklar genellikle benmerkezci, eleştiriye kapalı ve sorumsuz oluyor.

Anaokuluna başladıklarında arkadaş ilişkilerinde bocalıyorlar. Toplumsal kurallara uyum sağlamakta ise iyice zorlanıyorlar.

Bu makalede, ebeveynlerin neden sınır koymakta zorlandığına, gevşek disiplinin çocuk gelişimine etkilerine ve dijital çağ ile gelen yeni risklere bakıyoruz.

Uzman görüşleri ve bilimsel yaklaşımlarla desteklenen, gerçek hayatta işe yarayan disiplin stratejileri de burada. Aileler, sağlıklı sınır koyma yollarını öğrenebilir.

Hayır Diyemeyen Ebeveynlerin Davranışlarının Temel Nedenleri

Günümüz anne babaları, çocuklarına sınır koymada zorlanıyor. Bunun altında toplumsal değişimlerden teknolojiye kadar birçok neden yatıyor.

Özellikle milenyum çağı ile birlikte bu durum daha da göze çarpar hale geldi.

Modern Aile Yapısındaki Değişimler

Geleneksel aileden çekirdek aileye geçiş, ebeveynlerin davranışlarını kökten etkiledi. Eskiden büyükanne ve büyükbabanın da söz sahibi olduğu evlerde disiplin farklıydı; şimdi tüm yük anne ve babanın üzerinde.

Modern aileler daha demokratik olmayı önemsiyor. Çocukların fikirlerini duymak, onlara saygı göstermek elbette kıymetli.

Ama bu yaklaşım bazen yanlış anlaşılabiliyor; çocuğun ailede eşit söz hakkı olduğu gibi bir yanılgı doğuyor. Sanki herkes her şeye karar veriyor gibi.

Çalışan anne sayısı arttıkça, ebeveynler çocuklarıyla daha az vakit geçiriyor. Hal böyle olunca, onları üzmek istemiyorlar ve “hayır” demekte iyice zorlanıyorlar.

Popüler Kültürün ve Dijital Kuşağın Etkisi

Popüler kültür ve dijital medya, çocukların özgürlük beklentilerini şekillendiriyor. Televizyon, sosyal medya, dijital oyunlar… Hepsi çocuklara sınırsız özgürlük vaat ediyor.

Dijital kuşak dediğimiz çocuklar, bilgiye anında ulaşmaya alıştı. Bu da onları daha sorgulayıcı ve isteklerinde ısrarcı kılıyor.

Anne babalar bu yeni dünyaya ayak uydurmakta bazen epey zorlanıyor. Sosyal medyada karşılarına çıkan “mükemmel ebeveyn” profilleri de işleri kolaylaştırmıyor.

Çocuklarını sürekli mutlu göstermek isteyen ebeveynler, ister istemez fazladan baskı hissediyor. Sonuç? Çocuğun her isteğine “evet” deme eğilimi artıyor.

Annelik-Babalık Anlayışının Evrimi

Annelik-babalık anlayışı son yıllarda bambaşka bir noktaya geldi. Eskiden otoriter ebeveynlik ön plandaydı, şimdi ise çocuk merkezli bir yaklaşım var.

Modern ebeveynler, çocuklarının **duygusal ihtiyaçlar**ını karşılamayı önceliyor. Bu elbette önemli, ancak ipin ucu kaçınca çocuğun her duygusal tepkisini haklı bulmaya başlıyorlar.

Çocuğun **özgüven**ini zedelemekten korkmak da bu dönüşümün merkezinde. Anne babalar, çocuklarını üzmemek için sınır koymaktan kaçınıyor.

Ama bu, çocuğun gerçek hayata uyumunu uzun vadede epey zorlaştırıyor.

Çocuğa Gereğinden Fazla İmkan Sunmanın Sonuçları

Şu meşhur “biz sıkıntı çektik, o çekmesin” yaklaşımı, günümüz ebeveynlerini çocuklarına gereğinden fazla imkân sunmaya itiyor. Hayatın zorluklarını deneyimleme şansını çocukların elinden alıyorlar.

Her isteğini yerine getiren aileler, çocuklarını farkında olmadan doyumsuz hale getiriyor. Çocuklar hep daha fazlasını istiyor ve ellerindekilerden pek memnun kalmıyor.

Bu durumun sonuçları şöyle özetlenebilir:

• Sorumluluk alma becerisi gelişmiyor
• Eleştiriye kapalı bir kişilik ortaya çıkıyor
• Paylaşma alışkanlığı zayıflıyor

Çocukerkil Aile Modeli ve Gevşek Disiplinin Sonuçları

Çocukerkil aile modeli ve gevşek disiplin, modern ebeveynlikte sıkça karşımıza çıkan sorunlu yaklaşımlar arasında. Böyle bir evde çocuk evin küçük hükümdarına dönüşüyor, ebeveynler ise yetersiz kalıyor.

Çocukerkil Aile Nedir?

Çocukerkil aile, evde ipleri çocukların eline aldığı bir aile modeli. Burada:

• Kararları çocuk belirliyor
• Kurallar çocuğa göre ayarlanıyor
• Ebeveynler “hayır” diyemiyor
• Çocuk anne-babayı yönetmeye kalkıyor

Çocuk iki kişilik sevgiyle bile yetinmiyor, yine de doyumsuz hissediyor. Anne babalar ise çocuğu üzmemek için her dediğine “evet” diyor.

“Günümüzde çocuklar anne-babaya baskın olmaya çalışıyorlar.”

Ebeveynler, “biz sıkıntı çektik o çekmesin” fikriyle hareket ediyor. Ama bu, yoklukla hiç tanışmamış bir nesil yaratıyor.

Gevşek Disiplin Ortamının Oluşumu

Gevşek disiplin ortamı, ebeveynlerin tutarsız davranışlarıyla ortaya çıkıyor. Mesela:

• Anne başka, baba başka konuşuyor
• Kurallar sürekli değişiyor
• Çocuk mızmızlanınca istediğini alıyor
• Sınırlar bulanıklaşıyor

Ebeveynler, çocuğun anlamsız ısrarı karşısında “aman olay çıkmasın” diyerek kolay yolu seçiyor. Başını okşayıp yine de “hayır” diyemiyorlar; sonuçta evde kuralsızlık baş gösteriyor.

Doğru disiplin yaklaşımı kar yağışı gibi olmalı; yavaş yavaş, sürekli. Fırtına gibi bir gün olup ertesi gün hiç yoksa, pek bir işe yaramıyor.

Disiplin Eksikliğinin Sosyal ve Duygusal Sonuçları

Disiplin eksikliği çocuklarda ciddi sosyal ve duygusal sıkıntılara yol açıyor.

Okul Öncesi Dönemde:

• Arkadaşlarıyla uyum sağlayamıyorlar
• Paylaşmayı öğrenemiyorlar
• Eleştiriye tahammül edemiyorlar

Ergenlik Döneminde:

• Benmerkezci oluyorlar
• Yalnız kalıyorlar
• Öğrenmekte ve gelişmekte zorlanıyorlar

Yetişkinlikte:

• Evlilikte sorun yaşıyorlar
• Akademik olarak başarılı olsalar bile sosyal olarak başarısız kalıyorlar
• İnternet ve ekran bağımlılığı gelişebiliyor

İstediklerini elde edemediklerinde tepki gösteriyorlar. Arkadaşlarını sık sık değiştiriyorlar. Eleştiriye tahammül edemedikleri için kendilerini geliştiremiyorlar ve genellikle ders çalışmak istemiyorlar.

Sınırsız Çocukların Karakter Gelişimi ve Davranış Özellikleri

Sınır koyulmayan çocuklar genellikle benmerkezci davranır ve sorumluluk almaktan kaçınır.

Aynı zamanda iç denetim becerileri gelişmez; isteklerini ertelemekte hayli zorlanırlar.

Benmerkezcilik ve Sorumluluk Eksikliği

Sınırsız büyüyen çocuklar dünyayı çoğunlukla sadece kendi bakış açılarıyla görür.

Başkalarının ihtiyaçlarını ya da duygularını hesaba katmakta zorlanırlar.

Benmerkezci davranış örnekleri:

• Paylaşmak istemezler
• Başkalarının sırasını beklemekte sabırsızdırlar
• Oyun kurallarını kendilerine göre değiştirmeye kalkışırlar
• Kardeşleri ya da arkadaşlarıyla empati kurmakta başarısız olurlar

Sorumluluk eksikliği ise çocuğun davranışlarının sonuçlarını üstlenmemesiyle ortaya çıkar.

Hatalarını başkalarına yükler; ev işlerinden, oyuncaklarını toplamaktan ya da ödevlerini tamamlamaktan kaçınır.

Okulda öğretmenlerle çatışmaya girer.

Arkadaşlık ilişkilerinde de sık sık sorun yaşar.

Kişisel Sınırlar ve İç Denetim

İç denetim becerisi, bir çocuğun kendi davranışlarını kontrol edebilmesiyle ilgilidir.

Sınırsız çocuklar bu yetiyi kolayca geliştiremiyor.

Anlık isteklerine göre hareket ederler ve duruma uygun davranış sergileyemezler.

İç denetim eksikliğinin belirtileri:

Kişisel sınırlar konusunda da ciddi eksiklikler görülür.

“Hayır” kelimesini duyunca aşırı tepki verirler.

Başkalarının kişisel alanlarını ihlal eder, fiziksel ve duygusal sınırları tanımazlar.

Çocuk bu durumda sürekli çatışma ve huzursuzluk yaşar.

Çevresindeki yetişkinlerle ve akranlarıyla ilişkileri gerginleşir.

Doyum Erteleme Becerisinin Gelişmemesi

Doyum erteleme becerisi, bir hedefe ulaşmak için anlık isteklerden vazgeçebilmek demek.

Sınırsız çocuklar bu kritik beceriyi öğrenemiyor.

Her istediklerini hemen elde etmeye alışıyorlar.

Beklemek onlar için neredeyse işkence gibi.

Uzun vadeli hedefler için çaba harcamak onlara çok uzak geliyor.

Doyum erteleyemeyen çocuğun özellikleri:

• Sabırsızlık ve sürekli acelecilik
• Başladığı işleri yarım bırakmak
• Kolay yoldan sonuca ulaşmaya çalışmak
• Zor görevlerden kaçmak

Duygusal gelişim açısından da geride kalıyorlar.

Hayal kırıklığıyla başa çıkamıyorlar.

Başarısızlık karşısında kolayca pes edebiliyorlar.

Bu durum çocuğun özgüvenini de zedeliyor.

Okul başarısı genellikle düşük oluyor.

Ders çalışma gibi uzun soluklu işlerde motivasyonları hızla sönüyor.

Duygusal ve Sosyal Becerilerde Yetersizlik

Duygusal ve sosyal beceri eksikliği, sınırsız çocuklarda çok sık rastlanan bir problem.

Bu çocuklar kendi duygularını tanımakta ve yönetmekte zorlanıyor.

Duygusal yetersizliklerin göstergeleri:

• Öfke nöbetleri ve kontrolsüz ağlama
• Üzüntü ve hayal kırıklığıyla başa çıkamama
• Duygusal dengeyi kuramama
• Stresli anlarda bocalama

Sosyal beceri konusunda da işler pek yolunda gitmiyor.

Arkadaşlık kurmakta güçlük çekiyorlar.

Grup içinde uyum sağlamak onlar için zor.

Başkalarının duygularını anlamakta epey zorlanıyorlar.

“Çocuğun sosyal gelişimi için sınırlar ve kurallar şarttır. Bu olmadan sağlıklı ilişkiler kuramaz.”

İletişim becerileri de eksik kalıyor.

Nezaket kurallarını öğrenemiyor, “teşekkür ederim” ya da “özür dilerim” gibi temel ifadeleri kullanmıyorlar.

Ebeveynlerin Tutarsız Davranışlarının Çocuk Üzerindeki Etkileri

Tutarsız ebeveyn davranışları çocukların gelişiminde ciddi sorunlara yol açıyor.

Anne ve babanın farklı yaklaşımları, karmaşık aile dinamikleri ve yetersiz problem çözme becerileri çocukların sağlıklı sınırlar öğrenmesini engelliyor.

Anne ve Babanın Farklı Yaklaşımları

Anne-baba arasındaki tutarsızlık, çocuklar için büyük bir kafa karışıklığı kaynağı.

Bir ebeveyn kurallara sıkı sıkıya bağlıyken diğeri gevşek davrandığında, çocuk bu durumu kendi lehine kullanmayı öğreniyor.

Bu tutarsızlık şu sorunları doğuruyor:

• Çocuk hangi ebeveynin sözünü dinleyeceğini kestiremiyor
• Kuralların gerçekten önemli olup olmadığını sorguluyor
• Manipülatif davranışlar geliştirip istediğini elde etmeye çalışıyor

Çocuk, annesinden “hayır” cevabı alınca babasından izin almaya kalkıyor.

Bu durum ailede güven kaybına yol açıyor.

Hayır diyemeyen ebeveyn, diğer ebeveynin otoritesini de zayıflatıyor.

Tutarsız mesajlar çocuğun iç denetim mekanizmasını sarsıyor.

Çocuk, doğru ile yanlışı ayırt etmekte zorlanıyor.

Aile İçi Karar Alma ve Güç Dinamikleri

Tutarsız ebeveyn tutumları ailedeki güç dengesini alt üst ediyor.

Çocuk zamanla aileyi yönetmeye başlıyor ve kendi isteklerine göre kuralları değiştiriyor.

Ailede liderlik karmaşası baş gösteriyor.

Çocuk, ebeveynlerin zayıflığını sezince bu durumu kendi lehine kullanıyor.

Kararlar, çocuğun tepkisinden kaçmak için alınmaya başlanıyor.

Özgürlük ve sorumluluk arasındaki denge bozuluyor.

Çocuk özgürlük alıyor ama sorumluluktan kaçıyor.

Bu, ilerideki ilişkilerinde de sorunlara yol açabiliyor.

Ebeveynler arasındaki güç savaşı çocuğun güvenlik hissini zedeliyor.

Çocuk, hangi kuralın geçerli olduğunu kestirmeye çalışırken sürekli huzursuz oluyor.

Sorun Çözme Becerileri ve Problem Davranışlar

Tutarsız aile ortamında büyüyen çocuklar etkili problem çözme becerisi geliştiremiyor.

Zorluklarla karşılaşınca sağlıklı yöntemler yerine problemli davranışlara yöneliyorlar.

Gelişen problem davranışlar şöyle:

• Öfke patlamaları ve ağlama krizleri
• İnatçılık ve direnç gösterme
• Duygusal manipülasyon teknikleri kullanma
• Sorumluluktan kaçınma

“Çocuk anlamsız bir şekilde ısrarcılığı nedeniyle ya da duygu sömürüsü yapması halinde anne baba kolaya kaçıyor.”

Eleştiriye tahammül edemiyorlar.

Başarısızlıkta kendilerini geliştirmek yerine genellikle vazgeçiyorlar.

Arkadaşlık ilişkilerinde paylaşmayı öğrenemedikleri için sık sık sorun çıkıyor.

Problem çözmek yerine kaçış yolları buluyorlar.

Bu tavır okulda da kendini gösteriyor ve akademik başarıyı baltalıyor.

Sınırsız Çocuklar ve Dijital Dönemde Karşılaşılan Riskler

Sınır koymakta zorlanan ebeveynlerin çocukları, dijital teknolojiler karşısında özellikle savunmasız kalıyor.

İnternet ve ekran bağımlılığından okul reddine kadar uzanan bir risk yelpazesiyle karşılaşıyorlar.

İnternet ve Ekran Bağımlılığı

Ekran bağımlılığı artık çocuklar arasında gözle görülür şekilde yaygın. Özellikle dijital ortamda büyüyen nesil için bu, neredeyse kaçınılmaz bir problem gibi.

Ebeveynler bazen “hayır” demekte zorlanıyor. Bu durumda çocuklar saatlerce telefon, tablet ya da bilgisayarda vakit geçiriyor.

Risk faktörleri şunlar:

• Günde 6 saatten fazla ekran kullanımı

• Gece geç saatlere kadar oyun oynama

• Sosyal medyada kontrolsüz zaman harcama

• Fiziksel aktivitelerden uzak durma

Sınırsız internet erişimi çocukların uyku düzenini alt üst ediyor. Özellikle 7-14 yaş arası çocuklarda bu durum ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

“İnternet ve ekran bağımlılığı gelişen çocuklar, gerçek dünya ile bağlarını kaybetmeye başlar.”

Ebeveynler dijital platformlarda çocuklara sınır koymazsa, çocuklar sanal dünyada kayboluyor. Böylece sosyal beceriler gelişemiyor, hatta bazen geriliyor bile.

Okul Reddi ve Akademik Problemler

Okul reddi dijital çağda daha sık karşımıza çıkıyor. Sınırsız büyüyen çocuklarda bu sorun daha da belirginleşiyor.

Okul reddinin dijital nedenleri:

• Online oyunlardan kopamama

• Sosyal medyada bir şey kaçırma korkusu

• Evde sınırsız internet

• Ebeveyn kontrolünün olmaması

Çocuklar okula gitmek yerine evde ekran başında kalmayı seçiyor. Akademik başarıları da haliyle bundan olumsuz etkileniyor.

Dijital araçları doğru kullanmazlarsa dikkat süreleri kısalıyor. Ders çalışma alışkanlıkları bozuluyor, notlar düşüyor.

Akademik problemler:

• Konsantrasyon eksikliği

• Ödev yapmama

• Sınav kaygısı

• Öğretmenlerle iletişimde zorluk

Ebeveynler “sadece biraz daha” diyerek sınır koymazsa, çocuklar eğitim hayatını riske atıyor.

Etkili Disiplin Stratejileri ve Sağlıklı Sınır Koyma Yöntemleri

Çocuk yetiştirmek, tutarlı kurallar ve net beklentilerle başlıyor. Ebeveynler liderlik rolünü üstlenmeli ve **özgürlük ile sorumluluk dengesi**ni kurmalı.

Kararlı ve Tutarlı Disiplin Yaklaşımları

Tutarlılık, disiplinin belki de en önemli noktası. Ebeveynler kuralları her zaman aynı şekilde uygularsa çocuklar kendini daha güvende hissediyor.

Kararlı disiplin için bazı adımlar önemli:

• Kuralları önceden belirleyip açıkça paylaşmak

• Her durumda aynı tepkiyi göstermek

• Partnerle ortak bir tutum sergilemek

• Duygusal anları disiplin zamanı olarak kullanmamak

“Tutarlı sınırlar, çocuğun dünyasında öngörülebilirlik ve güvenlik yaratır.”

Etkili disiplin stratejileri arasında şunlar var:

Liderlik ve Sınırların Öğretilmesi

Ebeveyn liderliği, çocuğa rehberlik eden ve güvenlik hissi veren bir yaklaşım. Bu şekilde çocuk kendi sınırlarını öğrenmeye başlıyor.

Etkili liderlik için birkaç öneri:

• Sakin ama kararlı bir ses tonu kullanmak

• “Ben dili” ile beklentileri anlatmak

• Çocuğun duygularını kabul edip davranışa odaklanmak

• Yaşa uygun beklentiler koymak

Sorumluluk dengesi oluşturmak için şu adımlar işe yarıyor:

1. Yaşa uygun sorumluluklar vermek

2. Başarıyı takdir etmek

3. Hataları öğrenme fırsatı olarak görmek

4. Kademeli olarak daha fazla özgürlük tanımak

Sınır öğretirken sabırlı ve tutarlı olmak şart. Kolay olmuyor ama başka yolu da yok gibi.

Seçenek Sunma ve Model Olmanın Gücü

Çocuklara kontrollü seçenekler sunmak, onların karar verme becerisini geliştiriyor. Aynı zamanda özgürlük ve sorumluluk dengesini de öğretiyor.

Etkili seçenek sunma yöntemleri şöyle:

• İkili seçenekler: “Şimdi mi yoksa 5 dakika sonra mı ödevini yapacaksın?”

• Sınırlı seçenekler: Ebeveynin kabul edebileceği alternatifler sunmak

• Sonuç odaklı seçenekler: “Bu işi yaparsan… yapamazsın…”

Model olmak, çocuğun davranışlarını şekillendirmede en güçlü yol. Ebeveynler özellikle şu konularda örnek olmalı:

• Duygularını yönetmek

• Saygılı iletişim kurmak

• Hatalardan ders çıkarmak

• Problem çözme becerilerini göstermek

“Çocuklar söylediklerimizi değil, yaptıklarımızı taklit ederler.”

Model davranışlar, çocukta uzun vadeli olumlu alışkanlıklar bırakıyor. Bu yaklaşım, çocuğun kendi sorumluluk dengesini kurmasını da kolaylaştırıyor.

Uzman Görüşleri ve Bilimsel Yaklaşımlar

Ailede disiplin konusunda uzmanlar, “hayır” diyemeyen ebeveynlerin çocuk gelişimine etkisini bilimsel verilerle anlatıyor. Araştırmalar, çocukerkil aile modelinin global bir soruna dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Prof. Dr. Nevzat Tarhan’ın Değerlendirmeleri

Psikiyatr Prof. Dr. Nevzat Tarhan, çocukerkil ailelerin dijital çağın bir sonucu olduğunu düşünüyor. “Anne-baba yetersiz kalıp çocuğa hayır demeyi öğrenemezse, çocuk anne-babayı yönetmeye çalışıyor” diyor ve aslında işin özünü özetliyor.

Tarhan’ın altını çizdiği noktalar şöyle:

• Kar yağışı modeli: Disiplinin fırtına gibi değil, kar yağışı gibi yavaş ve sürekli olması gerektiği

• Davranış odaklı övgü: Kişiliği değil, davranışı övmenin önemi

• İç denetim öğretimi: Çocuğun zamanla kendi sınırlarını öğrenmesini sağlamak

Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, gevşek disiplin ortamında büyüyen çocukların benmerkezci, eleştiriye kapalı ve doyumsuz bireyler olduğunu gözlemlemiş.

Üsküdar Üniversitesi’nin Çalışmaları ve Sonuçları

Üsküdar Üniversitesi‘nin araştırmaları, çocukerkil aile modelinin sadece Türkiye’de değil, dünya genelinde giderek arttığını gösteriyor.

Araştırmaya göre, gevşek disiplin ortamında büyüyen çocuklarda şu problemler sıkça görülüyor:

Bu çocuklar akademik olarak zeki olsalar da, duygusal ve sosyal becerilerde eksik kalıyorlar. Ayrıca internet ve ekran bağımlılığı riski de bu grupta daha yüksek.

Frequently Asked Questions

Sınır koyan ebeveynler hangi zorluklarla karşılaşıyor? Çözüm yolları, çocuk gelişiminde etkili disiplin ve iletişim tekniklerini de kapsıyor.

Çocuğuma sınır koymak için hangi yöntemleri kullanmalıyım?

Etkili sınır koyma, çocuğa seçenek sunma prensibiyle başlıyor. Ebeveynler çocuğun önüne 3-4 alternatif koyup birini daha cazip hale getirerek hem kontrolü elinde tutuyor hem de çocuğa “ben seçtim” hissini yaşatıyor.

Disiplin yaklaşımlarını şöyle uygulayabilirsiniz:

• Kar yağışı modeli: Yavaş ve sürekli bir disiplin yaklaşımı

• Anne ve babanın birlikte kararlı olması

• Kararları aile içinde tartışarak almak

“Emir vermek yerine seçenek sunmak, nasihat vermek yerine de örnek olmak çok önemli.”

Çocuğun yaşına uygun sorumluluklar vermek de sınır koymanın temel taşlarından biri. Her yaşta farklı sorumluluklar devreye giriyor, bunu göz ardı etmemek lazım.

Ebeveynlerin ‘hayır’ demekte zorlanmasının çocuk üzerindeki uzun vadeli etkileri nelerdir?

Hayır demekte zorlanan ebeveynler, çocuklarını çocukerkil aile modelinde büyütüyor. Böyle bir ortamda yetişen çocuklar genellikle doyumsuz karakterler haline geliyor.

Bu çocuklar iki kişilik sevgi alsa da, yine de tam anlamıyla tatmin olamıyorlar. Yani, ne yapsanız da bazen o içsel boşluk dolmuyor gibi.

Uzun vadeli olumsuz etkiler şunlar olabilir:

• Akademik olarak başarılı olsalar da, duygusal ve sosyal becerilerde tökezleyebiliyorlar.
• Arkadaşlıklarını sık sık değiştirme eğilimindeler.
• Evlilikte uyum konusunda ciddi zorluklar yaşayabiliyorlar.
• İnternet ve ekran bağımlılığına daha yatkın hale geliyorlar.

Eleştiriyi kaldıramadıkları için öğrenmekte zorlanıyorlar. Ergenlikte benmerkezci tavırlar gösterip yalnızlaşabiliyorlar.

Otorite kurarken çocuğumla nasıl sağlıklı bir iletişim kurabilirim?

Sağlıklı otorite kurmak, çocuğun fikrini dinlemeyi ve son sözü ebeveynin söylemesini gerektiriyor. Tartışma kültürü içinde, çocuk haklıysa ebeveynler bunu kabul edebiliyor.

“Aman olay çıkmasın” diyerek işin kolayına kaçmak, çocuğun sınırlarını öğrenmesini engelliyor. Çocuk, nerede duracağını kestiremiyor.

İletişim stratejileri:

• Duygu sömürüsüne kapılmamak önemli.
• Gerekçeli şekilde hayır demeyi bilmek lazım.
• Tutarlı davranmak çocuğun güvenini artırıyor.

Çocuk, arkasında duracak bir anne babaya ihtiyaç duyuyor. Her dediği yapılan ebeveynin iyi olduğunu sanmak, çocuğu yanıltıyor.

Çocuk eğitiminde sınır koyma teknikleri nasıl uygulanmalı?

Sınır koyarken özgürlük ve sorumluluk arasında denge kurmak gerekiyor. İdeal ebeveyn, çocuğa iç denetimi öğretmeye çalışıyor ve çocuk zamanla nerede duracağını kendisi kavrıyor.

“Çok başarılısın, gayet iyisin” demek yerine, “Odanı toplaman çok güzel olmuş, ödevini yapmışsın ne güzel” gibi davranışa odaklı övgüler vermek daha etkili oluyor.

Ebeveynlerin ‘hayır’ diyememesi durumunda çocuklarda hangi davranış sorunları görülebilir?

Gevşek disiplin ortamında büyüyen çocuklar genellikle sınırsız, sorumsuz ve doyumsuz bir karakter geliştirir. İlk sorunlar çoğunlukla anaokulu döneminde baş gösterir.

Davranış sorunları şunları kapsar:

• Arkadaşlarıyla uyum sağlayamama

• Paylaşmayı bilmeme

• Eleştiriye tahammülsüzlük

• Tepki gösterme ve eşya fırlatma

Bu çocuklar